Ang pinakamalawig nga suba sa probinsya sang Capiz amo ang maragtason nga Panay river.
Ang pamuno sang tubig nga guinahalinan sining suba nagikan sa putokputokan nga katalunan sa tiilan nga bahin sang Mt. Baloy kag naga-ilig padulong sa daku nga tilipunan sang tubig ukon “basin” sa brgy. Hilwan, banwa sang Tapaz, nga kon lantawon ang tubig diri matin-aw nga nagapanganinaw sang duag-berde.
Sa sini nga “basin,” ang tubig nagagua bilang suba nga nagapanghubaybay sa nabagatnan-nakatundan sang Tapaz nga guinhingadlan sang Panay River, sa diin ini nagapanglusotlusot sa madabong nga kadutaan sang masobra sa 30 ka milya.
Ang nasambit nga suba nagaliko-liko pakadto sa aminhan-nasidlangan sang Dumalag, dayon ini nagasugpon sa Mambusao river sang mga banwa sang Dao kag Maayon.
Ang Panay river nagalusot naman sa aminhan sang Panitan kag nagapihak gikan sa Pontevedra river, nagadiretso pakadto sa aminhan nga bahin sang Panay kag sa ulihi nagagua agud magsimpon sa kadagatan pinaagi sa nasidlangan nga bahin sang syudad sang Roxas.
Samtang, ang Panay river sa syudad sang Roxas nagaliko-liko nga nagaagi sa Loctugan, Milibili, Tiza, Banica, sentro sang syudad, Cagay, Barra kag Libas tubtob magtingob sa kadagatan sa bahin sang Culasi.
Ang katunggan sang “mangrove” nga naberdehan sang “nipa palms” nagapasangkad sang Panay river kalakip sa dalagku sini nga mga sanga ukon “tributaries.”
Uno sa mga mangunguma, isa ka daku nga bagay ini nga suba sa ekonomiya sang Capiz para sa irigasyon nga nagabulig sang pagpasanyog sang agrikultura sang probinsya.
Dugang pa, nagaagi sa sini nga suba ang mga “motorboat, speedboat kag “banca” kada adlaw agud magdala sang mga patubas halin sa kaumhan padulong sa syudad sang Roxas kag sa iban pa nga duog nga guina-agyan sang nasambit nga suba.
Magluwas sini, ang Panay river isa man ka guinakuhaan sang ilimnon sang madamo nga tawo diri sa Capiz.
Guinhingalanan nga Panay ang suba sadtong panahon sang Katsila.
Ini nga ngalan ang guin-adoptar gikan sa lugar nga guintukoran sang ikaduha nga minuro ukon “settlement” sang mga Katsila nga guinatawag nila nga Pan-ay.
Guinpangunahan sang Office of the Provincial Agriculturist (OPA) ang pagdihon sang Rice Cluster Farming Approach (RCFA) para sa probinsya sang Capiz sadtong Septyembre 9 nga guinpatigayon sa Pag-ulikid Training Center sa ESLA (Energy System Launching Area), barangay Lanot, syudad sang Roxas.
Ang RCFA isa ka LGU lead project sang probinsya nga nagahandum nga masustiner ang produkto kag kita sang bugas sa mga guinhugpong nga lugar nga nasakupan sang grupo sang mangunguma, assosayon kag mga kooperatiba.
Ang nasambit nga programa ang magahatag sang madasig nga pagdul-ong sang mga support services kasubong sang binhi kag post harvest facilities, kalakip na ang pagtukod sang grupo sang mangunguma para sa mahapos nga paghatag sang “technical assistance” kag “location specific interventions.”
Suno kay Provincial Agriculturist Sylvia de la Cruz, “bastante sa gihapon ang probinsya sang Capiz ang bugas, apang kinahanglan ini masustiner ukon mapataas ang aton rice sufficiency level tungod nagadaku ang populasyon sang Capiz kag pagdugang sang bugas sa iban nga probinsya.”
Kabahin sa programa sang RCFA ang pagtukod sang Provincial Action Team sa pagpanguna sang OPA, sa diin ang Gobernador sang probinsya ang chairman ka gang nanuhaytuhay nga mga agricultural related agencies.
Mas guinakilala sang OPA ang istratehiya para masustiner ang patubas sang humay paagi sa “Tangible Agricultural Networking, Cooperation and Organization” ukon mas kilala sa apelyido sang Gobernador ngaTANCO.
Nagpasakop man sa nasambit nga hilikuton ang mga katapo sang Sangguniang Panlalawigan nga sanday Esteban Evan Contreras II, Enrique Martin kag Baden Cantiller, kalakip ang mga katapo sang National Irrigation Administration (NIA), PhilRice, Department of Agriculture (DA), Department of Agrarian Reform (DAR), Department of Trade and Industry (DTI), Bureau of Agricultural Statistics (BAS), mga cluster chairmen, municipal agriculturists kag iban pa nga mga agricultural related agencies.
Guinpadulongan ni Gov. Victor A. Tanco ang masobra sa 60-kilometro nga banwa sang Tapaz agud hatagan sang igtalupangod ang pila ka kinahanglanon sang pumoluyo sadtong Septyembre 26, 2009.
Guintugyan sang Gobernador ang tatlo ka unit sang multicab sa mga barangay sang San Nicolas, Candelaria kag Initan agud makabulig sa ila madasig nga transportasyon ilabi na gid sa ti-on sang emerhensya.
Daku ang pagpasalamat nanday Brgy. Captain Joel Navarra sang San Nicolas, Brgy. Capt. Lina Gardose sang Candelaria kag Brgy. Capt. Leo Garbo sang Initan, sa ila pagbaton sang tig-isa ka unit sang multicab.
Guinpatigayon man ang inagurasyon sang “service office” sa banwa sang Tapaz agud makahatag sang serbisyo sa pumoluyo.
Nagtambong man sanday Board Member Esteban “Nonoy” Contreras, retired PNP Chief Roberto Lastimoso, anay Bise-Alkalde Angel Alan Celino, Roberto “Nonong” Palomar kag iban pa nga nagtambong sa nasambit nga kahiwatan.
Dugang diri, guintugyan ni Governor Tanco ang isa ka unit sang “personal computer” kay Mrs. Glenda Gervero, principal II sang San Jose Elementary School para labi nga mapasangkad ang edukasyon.
“Ang ini nga proyekto, isa ka katumanan para sa sini nga eskwelahan bangud daku gid sini ang mabulig,” pagpasalamat ni Mrs. Gervero.
Samtang padayon ang serbisyo medikal sang gobierno probinsyal sang Capiz sa kabarangayan partikularmente sa barangay San Jose sa diin madamo ang nakabenipisyo nga tawo sang libre nga konsultasyon sang mga doktor kag dentista sa ikaayong lawas kalakip na ang pagbugnot sang ngipon kon kinahanglanon.
“Responsibilidad ko ang mag-serbisyo sa tawo,” ini ang pahayag ni Gov. Tanco sa iya pagtambong sa mga guinpatigayon nga hilikuton sa banwa sang Tapaz. (CPPB/Jonathan Palomar)
Guinakilala ni Gov. Victor A. Tanco ang suporta sa guintingub nga Parents Teachers Association (PTA) kag Parents Teachers Council (PTC) induction ceremony nga guinhiwat sa President Manuel Roxas Memorial School (PMRMS)—South, Covered Gym sadtong Agosto 28.
“Ang ini nga tikang sang PTCA ang nagakadapat hatagan sang suporta kag pag-ulikid agud nga mapasangkad ang edukasyon sa mga bulothuan,” dugang nga pahayag sang Gobernador.
Samtang sa pihak nga bahin, nangin tagpasumpa si Gov. Tanco sa bag-o nga napili-an nga mga opisyal sang PTCA (Parents Teachers Community Association) sang Capiz State University (CapSU), Pontevedra Campus sang nasambit nga petsa.
Suno sa Gobernador, “dalayawon ang partisipasyon sang mga guinikanan bangud ang PTCA mangin kaubay sang bulothuan sa pagbalay sang edukasyon sang mga estudyante.” . (CPPB/ Froilan Unarce kag Jonathan Palomar)
Sadtong panahon sang Martial Law, diutay guid lang ang pamantalaan nga nahatagan sang permiso nga mabalhag, gani nangin limitado ang impormasyon.
Diri sa Capiz, may mga proyekto kag programa sadto ang gobierno probinsyal nga dapat mahibaluan sang pumoluyo.
Ini ang kabangdanan nga si anay Gov. Cornelio Villareal, Jr. ang nagpabalhag sadtong Agosto 1974 sang bulanan nga pamantalaan sa Hiligaynon nga lingguahe kag guinhingadlan sang “Kabalaka Capiznon,” nga guinpanagtag sang libre sa mga kabarangayan sang probinsya.
Guinbantala sa sini nga pamantalaan ang mga mapuslanon nga impormasyon kag mga balita nahanungod sa Capiz … nagabantala sang mga hinimuan sang pangulohan kag subong man ang istorya sang puod sang Capiz.
Ang “Kabalaka Capiznon” nauntat pagkatapos sang lima (5) ka tuig nga paghatag sang nahinambitan nga impormasyon sa pumoluyo.
Apang sang pagpungko ni Gov. Victor A. Tanco bilang ika-20 nga gobernador sang probinsya sang Capiz sang tuig 2007, liwat nga nahisayran sang pumoluyo ang mga programa kag hilikuton nga guinhimo kag pagahimuon sang gobernador paagi sa pagpabalhag niya sang opisyal nga pamantalaan sang gobierno probinsyal sa Hiligaynon nga lingguahe kag guinkilala nga PAG-ULIKID.
Sa bulanan sini nga isyu nga guinapanagtag man sang libre sa mga barangay sa probinsya sang Capiz kag syudad sang Roxas, napalab-ot sa pumoluyo ang impormasyon nga nahatagan sang katumanan ang lima ka punto nga adyenda ni Governor Tanco sa tayuyon nga kauswagan sang probinsya kasubong sang “pagpasanyog sang ekonomiya, ikaayong lawas para sa mga Capizeño, pag-amlig sa kultura nga mangin sentro sang turismo, dekalidad kag nagakasanto nga edukasyon kag ang nagakabagay nga sistema sa inprastraktura.”
Sa kabug-osan, nahisayran guid sang pumoluyo ang katumanan sa iya krusada nga “Pag-ulikid: Labi sa tanan ang Tawo” nga ila na nabatyagan.
Dugang pa, ang impormasyon nga guinapatungod sang sini nga pamantalaan nagaserbi nga tulay sa tunga sang mga banwahanon kag sang pangulohan; nag-angot sang anuman nga antad nga nagapatunga sa paghangpanay kag paghi-angtanay sang pumoluyo.
Napalab-ot man sa igtalupangod sang mga bumalasa nga sa administrasyon ni Gov. Victor A. Tanco, napasanyog ang maduagon nga kultura sang Capiz sa mga natigayon nga mga hilikuton tuhoy sini nga naghimo sa Capiz nga nangin tagbalay sang pungsodnon nga mga kahiwatan kaangay sang “Global Peace Festival” kag ang “Dungog: Indigenous Peoples Festival,” sa diin madamo ang nagpadulong diri gikan sa iban nga lugar sang pungsod.
Sa sini man nga pamantalaan, napasangkad sa mga bumalasa ang ihibalo tuhoy sa maragtas sang Capiz kag duna sini nga kultura nga padayon ko guinatukib kag guinasulat sa lokal nga lingguahe sa mahapos nga paghangop.
Indi ini matapos ang amon krusada sa pagpahibalo sa pumoluyo, samtang may isa ka tawo kasubong ni Governor Tanco nga naga-ulikid sa inyo.
Guinpa-idalom sa paghanas ang 30 ka mangunguma sang Saging gikan sa duha ka banwa sa probinsya sang Capiz kalakip na ang syudad sang Roxas nga guinpatigayon sa conference room sang Office of the provincial Agriculturist (OPA)sadtong Septyembre 24-25, sining tuig.
Ang nasambit nga paghanas ang guinpatigayon sang OPA kaupod sang Department of Agriculture Regional Field Unit 6 (DA RFU 6), sa diin duha ka manugpaathag gikan sa DA RFU6 ang nagpasanyog sang ila nga abilidad kag kinaadman sa pagpatubas sang Saging.
Si Rosemarie Peñaflor, ang nagadumala sang mga programa sa Saging. Sa0tang si Maria T. Ecang, isa ka pathologist sang DA RFU 6 kag eksperto sa mga peste sa Saging.
Pagkatapos sang ila paghanas, nagpatigayon ang OPA sang pagbisita sa isa ka talamnan sang Saging sa banwa sang Ivisan.
Ang ini nga lihok ang guinpatigayon paagi sa suporta ni Gov. Victor Tanco para madugangan ang ihibalo sang mga mangunguma sang Saging tungod sang mga bag-o nga teknolohiya kag agud mas madugangan ang ila pagsalig sa ila kaugalingon kag ikasangkol sa pagpatubas sang Saging.
Natalana nga pagapatigayunon ang “mass treatment” para sa sakit nga Filariasis sa probinsya sang Capiz sa bulan sang Nobyembre agud matapna ang paglapta sang nasambit nga balatian.
Suno kay Dr. Evelyn Bolido, medical specialist IV sang Provincial Health Office (PHO) nakahanda na ang ila talatapan sa sini nga klase sang sakit.
Sa pagbinuligay sang gobierno probinsyal kag Department of Health (DOH) kag sa suporta sang pribado nga sektor sang komunidad, handum sang sini nga programa nga malab-ot ang 85 porsyento nga populasyon sang probinsya nga mapa-inom sang bulong sa purga nga makahatag sang proteksyon sa ikaayong lawas sang tawo.
Sa matandaan, basi sa kalig-unan sang PHO, ang banwa sang Tapaz ang may nabalhag nga 41 ka kaso sang nasambit nga sakit.
Dugang diri, nagpatigayon na sang eksaminasyon kag pagbulong ang mga doctor sa pumoluyo nga naapektuhan sang sakit nga filariasis. (CPPB/ Froilan Unarce)
Nagapabilin sa gihapon ang suporta ni Gov. Victor A. Tanco para kay Senador Manuel Araneta Roxas (MAR) matapos ang naulihi magdeklarar sang iya intensyon nga mangin bise presidente ni Senador Benigno “Noynoy” Aquino sadtong Septyembre 21 sa Club Filipino, San Juan, Metro Manila.
Sa mensahe ni Senador Roxas sadtong Septyembre 21, “hugot sa akon balatyagon ang pagbaton sang pagpanghangkat nga iduso ang pagbag-o sa aton pungsod.”
Suno sa Gobernador, “ang nangin desisyon sadto ni MAR nga magsakripisyo pabor kay Sen. Aquino isa ka banwahanon nga tikang kag nagpakita sang iya matuod nga pagkabalaka para sa buasdamlag sang Pilipinas.”
“Padayon ako sa pagsuporta kay MAR kasubong sang iya guinpakigbato nga pagbag-o para sa aton nga mga Filipino,” dugang nga pahayag ni Gov. Tanco.
Nagapati ang Gobernador nga mabakod ang “tandem” nanday Noynoy kag MAR para sa 2010 nga piniliay.
Si Sen. Noynoy Aquino, anak sang guinakilala nga “martyr” nga si Sen. Benigno “Ninoy” Aquino Jr. kag anay Pres. Corazon Cojuangco Aquino, parehas nga taga probinsya sang Tarlac.
Samtang si Sen. Roxas, anak nanday Sen. Gerardo “Gerry” Roxas sang Capiz kag Judy Araneta Roxas sang Negros Occidental.
Dugang diri si MAR, utod sang pinakalamharon nga kongresista sang liwat nga guinbuksan ang House of Representatives sadtong 1986, si Cong. Gerardo “Dinggoy” Roxas sang nahauna nga distrito sang Capiz kag apo ni Pres. Manuel Acuña Roxas.
Suno sa mga eksperto sa patag sang politika, ang pag-updanay sang Aquino – Roxas, indi bag-o sa maragtas sang pagsinggitan sang pagbag-o, sa diin ang ila amay nga si Ninoy kag Gerry ang parehas nga nagpakigbato sa mapiguson nga “martial law” sang rehimen Marcos. (Capiz Prov’l Press Bureau/JPalomar)
Guinpangunahan ni Gov. Victor A. Tanco ang distribusyon sang insentibo para sa manugtanom sang lubi para sa apat ka banwa sang ikaduha nga distrito sang probinsya sang Capiz sadtong Septyembre 16, sining tuig nga guinpatigayon sa Social Hall sang banwa sang Sigma.
Kapin sa P400,000.00 nga insentibo ang nabaton sang mangunguma sang lubi gikan sa banwa sang Sigma, Dumarao, Cuartero kag Dao nga yara na sa ikatatlo nga bahin sang “Participatory Coconut Planting Project,” nga guinpondohan sang gobierno probinsyal sa diin nagataas na sa karon ang guintanom nga lubi sang apat ka tapak.
Sa mensahe ni Governor Tanco, iya guinpanginbulahan ang mga mangunguma sa ila pagtimakas sa pagtanum sang lubi.
“Ang tawo man gihapon ang makabenipisyo sang sini nga proyekto kag guinakilala sang gobierno probinsyal ang daku sini nga kontribusyon sa aton ekonomiya,” dugang pa nga pahayag sang Gobernador.
Nagtambong man sanday Mayor Maria Andaya sang Sigma, Regional Manager Jose Cruz sang Philippine Coconut Authority (PCA) VI, Provincial Manager Jeffrey de los Reyes sang PCA Capiz kag mga mangunguma sang lubi gikan sa kabanwahanan sang probinsya sang Capiz. (CPPB/Jonathan Palomar)
Suportado ni Gov. Victor A. Tanco ang paglunsar sa libro sang “Capizeña artist” nga si Jovita Fuentes nga may tigulo “The Passion of Jovita Fuentes” sadtong Septyembre 13 sa Hall of Governors sang Kapitolyo Probinsyal.
Ang nasambit nga libro sang guinakabig nga “operatic singer, Filipino Diva kag iban pa nga pagkilala kay Jovita Fuentes,” ang guinsulat sang lagting nga si Peter Solis Nery agud labi nga malaragway ang kabuhi sang Capizeña nga halos nagdominar sang bug-os nga kalibutan ilabi na gid sa Europa bangud sa iya bulawanon nga tingog nga nagbihag sang palamatin-an sang tawo.
Suno kay Gov. Tanco, “nagakadapat lamang nga hatagan sang pagkilala ang isa ka Capiznon kasubong ni Jovita Fuentes nga naghatag sang kadungganan sa probinsya sang Capiz sa patag sang musika.”
Si Jovita ang anak sang magti-ayon nga sanday Don Canuto Fuentes kag Doña Dolores Fuentes sadtong Pebrero 15, 1895 sa Capiz (karon Roxas City) Capiz.
Suno sa masaligan nga tiliman-an nagsugod ang pagkilala kay Jovita bilang manug-amba sang sia magpadulong sa luas sang pungsod sadtong Pebrero 1942 sa diin nagtuon sia sang kurso sa “voice culture” kag nangin maestra.
Apang ang kahigayunan nag-abot agud labi nga makilala ang iya kinaadman sa pag-amba sa diin guinpabati ang iya tumalagsahon nga tingog sa Pia Cenza Opera House sa diin nagbihag sang nilibo ka Italyano.
Matapos ang madinalag-on nga konsyerto sa entablado, guinsundan ang iya pagpasundayag sa mga pungsod sang Czechoslovakia, Poland, Austria, Hungary, Denmark kag iban pa nga pungsod.”
Guinpasikat ni Jovita Fuentes ang mga ambahanon kasubong sang “Nasaan ka irog, Ang Mutya ng Pasig, Ikaw pa rin, Ay kalisud kag iban pa.”
Ang “Ay kalisud,” ang guinkanta ni Jovita sa sala sang Philippine Congress sa katapusan nga adlaw sang espesyal nga sesyon sadtong 1956, sa diin isa ka hagna ang nagakilala kag napasad sa “Operatic Singer” bilang Filipino Artist.
Ang nasambit nga okasyon ang guintambungan sang mga pamilya ni Jovita Fuentes kag Jose Neri “Bubbles” Ong, presidente sang Capiz Visitors and Convention Bureau (CVCB); Jorgen Gregorio, president sang Capiz Historical Institute (CHI) kaupod ang mga katapo sini, kalakip na ang mga katapo sang “tri-media” sa probinsya sang Capiz.
Daku ang pagpasalamat ni Peter Solis Nery kay Governor Tanco sa guinhatag nga suporta sa paglunsar sang nasambit nga libro. (Capiz Prov’l Press Bureau)
Nagpatigayon sang “educational tour” ang 145 ka estudyante sang John B. Lacson Foundation Maritime University, Molo Inc., sa probinsya sang Capiz sadtong Agosto 28, 2009 para sa dugang nga pagtuon tuhoy sa turismo.
Ang 145 ka estudyante lunsay mga 1st year tourism college ang nagpanalawsaw sa probinsya sa mga nagapanguna nga “tourist detsination” kasubong sang Sta. Monica Church kag ang pinakadaku nga lingganay nga human sa 70 ka sako sang pilak, sa diin guinpadulungan sang nasambit nga mga estudyante sa maragtason nga banwa sang Panay.
Ang pagbisita sang nasambit nga mga estudyante sa probinsya ang guinhatagan pag-ulikid nanday Provincial Administrator Zoe Herrera Jr. kag Provincial Tourism Officer Alphonsus Tesoro. (CPPB/Mariella Sibugan)
Nakaagum ang 23,172 ka kubos nga pumoluyo sang libre nga “PhilHealth card,” programa sa ikaayong lawas sang gobierno probinsyal sa pagpamuno ni Gov. Victor A. Tanco para sa benipisyo sang tawo.
Ang nasambit nga programa ang kabahin sang “5-point Development Agenda—Healthy Capizeños” ni Governor Tanco, sa diin guinpakamaayo sang Gobernador nga mangin propesyonal ang nasambit nga programa sa pagdumala sang talatapan sang Provincial Legal Office sa pagpamuno ni Atty. Jose Villanueva.
Suno kay Gov. Tanco,“ nagapati ako, ang mapagros nga tawo mangin produktibo sa komunidad.”
“Ang ikaayong lawas isa ka manggad nga dapat naton hatagan sang pag-ulikid kasubong sang pagpalangga sa aton pamilya,” dugang pa nga pahayag sang Gobernador.
Ang mga kubos nga pumoluyo sang kabanwahanan sa nahauna nga distrito sang probinsya nga nakabaton sang libre nga PhilHealth (Philippine Health, Insurance Inc.) card amo ang Maayon (1,449 ka resipyenti), Panay (887), Panitan (916), Pilar (1,525), Pontevedra (1,328), President Roxas (1,311) kag Roxas City (1,412).
Samtang sa ikaduha nga distrito sang Capiz amo ang Cuartero (829), Dao (1,537), Dumalag (892), Dumarao (1,962), Ivisan (1,101), Jamindan (1,150), Mambusao (2,267), Sapian (1,017), Sigma (1,546) kag Tapaz (2,043).
Naglab-ot na sa 17,744 ka kubos nga pumoluyo ang naka-benipisyo sang PhilHealth card sa probinsya sang Capiz kag ang distribusyon nagsugod pa sang Mayo 2009.
“Ini nga programa makabulig gid sa mga kasimanwa naton nga na-ospital,” pagkabalaka ni Gov. Tanco.
Sang damlag lang, nakabaton sang “plaque of recognition” si Governor Tanco sa guinpatigayon nga 6th General Assembly and PhilHealth Governors Forum sadtong Hunyo 11 sa Metro Manila.
Guinkilala sang PhilHealth ang Gobernador sang Capiz matapos nga iya guinpanikasugan ang mga kubos nga pumoluyo nga mangin kabahin sang national Health Insurance Program (NHIP) kag mahatagan sang libre nga PhilHealth cards.
Guinpalab-ot man ni Dr. Rey B. Aquino, presidente kag chief executive officer sang PhilHealth ang iya pagpanginbulahan kay Gov. Victor A. Tanco matapos ang Capiz malakip sa mga probinsya sa pungsod nga guindeklarar bilang “Universally Covered” sang nasambit nga Health Insurance.
“Ang ini nga pagkilala kay Governor Tanco, nagapakita lamang nga ang ikaayong lawas amo ang prayoridad nga programa sang lokal nga panguluhan sang sini nga probinsya,” suno kay Dr. Aquino.
Guinbisita man ni Dr. Aquino ang mga PHilHealth Provincial Offices sa Pilipinas kalakip na ang Capiz agud labi nga mapasangkad ang paghatag sang serbisyo sa pumoluyo.
Kaangot sini, padayon ang serbisyo medikal sang gobierno probinsyal sa idalom sang administrasyon ni Gov. Tanco sa kabarangayan agud mahatagan sang igtalupangod ang ikaayong lawas sang pumoluyo.
Samtang ang iban nga probinsya ang nagapatigayon sang ila “lakbay aral” sa Capiz agud magtu-on sang pila ka programa sang lokal nga gobierno tuhoy sa ikaayong lawas, kasubong sang probinsya sang Romblon, Agusan del Sur, Cordillera, Nueva Vizcaya, Romblon kag iban pa
Sa Oktubre 2-6, sining tuig pagasaulogon ang “Indigenous Peoples Month Celebration,” sa diin ang probinsya sang Capiz ang tagbalay sang sini nga kahiwatan.
Oportunidad naton nga Capiznon nga makit-an ang mga pag-guinawi sang mga “Indigenous People” kag ini tanan ari lang sa aton maragtason nga Villareal Stadium.
“One Stop Shop,” buot silingon indi na kinahanglan magpadulong pa sa Luzon agud makit-an ang balay sang “Ifugao” kag tam-an na kalayo sang Mindanao agud tukibon ang kinaiya sang “Subanen.”
Samtang daku naman ang mangin kabahin sa edukasyon sang mga ulihing tubo kag mga tawo nga gusto tukibon ang aton kultura pinaagi sa pagpanalawsaw sa “Panay Bukidnon.”
Tumalagsahon ang ini nga kahiwatan sa aton nga probinsya bangud basi dekada naman ang isipon bag-o kita liwat makapanagbalay sang kasubong sini nga pungsodnon nga okasyon.
Isa ini ka kadungganan para sa probinsya sang Capiz ang mangin tagbalay sang prestihiyuso nga selebrasyon sang “Indigenous Peoples Festival” sa diin ini nga kahiwatan dapat naton suportahan kag tipigan bangud kabahin na ini sang aton maragtas kag isa ka Dungog sang Capiznon.
Madinalag-on ang “unveiling” sang “Citizens Charter” matapos nga ini guinlunsar sang gobierno
probinsyal sa pagpanguna ni Gov. Victor A. Tanco sa Hall of Governor’s, Kapitolyo Probinsyal sadtong Septyembre 29 .
Ang “Citizens Charter” ukon mas kilala nga “Anti-Red Tape Act of 2007” sandig sa Akta Republika 9485, ang guinabug-osan sang Civil Service Commission, Office of the Ombudsman, Presidential Anti-Graft Commission kag Development Academy of the Philippines.
Ang nasambit nga mga talatapan ang nagapanguna sa kampanya agud labi nga mapasangkad ang pagdul-ong sang serbisyo nga ma-ibanan ang pagpangawat kag korupsyon sa mga talatapan sang gobierno. Ini nga mga ahensya bug-os nga nagasuporta sang nagligad nga mga binulan sa pag-implementar sang layi sa mga talatapan.
Suno sa mensahe ni Gov. Tanco, “isa ini ka pamaagi sa pagpahibalo sa publiko nga kinahanglan mangin tampad kita sa paghatag sang serbisyo.”
Si Atty. Jose Villanueva, Provincial Legal Officer sang Capiz ang nangin tagpasumpa sang “Pledge of Commitment” sa mga empleyado sang gobierno probinsyal sa diin naga-promisa nga handa magpalab-ot sang serbisyo sa tawo. (CPPB/Jonathan Palomar)
Nangin madinalag-on ang pagtu-on sang kababainhan sang barangay Bungsuan, Dumarao sa paghimo sang mga matahum nga bulak gikan sa panit sang mais sa guinpatigayon nga paghanas sa pagpanguna sang Office of the Provincial Agriculturist (OPA) sadtong Septyembre 23-24, 2009 sa ESLA (Energy System Launching Area) Training Center sa brgy. Lanot, syudad sang Roxas.
Ang katuyuan sang nasambit nga paghanas ang pagpasanyog sang palamugnan sang kababainhan sa brgy. Bungsuan bilang kabahin sang “income generating project” sang OPA para sa mga mangunguma sa kabarangayan.
Sa sulod sang duha ka adlaw, natigayon nga mahimo sang 34 ka nagpasakop ang madugaon nga mga bulak kasubong sang “tulips, rosas, daisies kag iban pa nga desinyo.
Suno kay Provincial Agriculturist Sylvia de la Cruz, “isa ini ka tikang padulong sa mapuslanon nga palangabuhi-anan.”
Ang nasambit nga proyekto ang guinsuportahan ni Gov. Victor A. Tanco sa diin nagtanyag sia sang P15,000.00 nga bulig pinansyal sa kababainhan. (OPA/Sharon Dumali)
Guinhatagan sang inspirasyon ni Gov. Victor A. Tanco ang mga estudyante paagi sa mensahe nga iya guinpahayag sa “joint induction ceremony sang Division Federation of Supreme Student Government” sa sekondarya kag “Supreme Pupil Government” sa elementary nga guinpatigayon sa Commissioner Luis R. Asis National High School sa banwa sang Panay sadtong Agosto 27 sining tuig.
Suno sa mensahe ni Gov. Tanco, “ang liderato nakasandig sa maayo nga panghimanwa, sa diin guinabog-usan sang maathag kag sinsero nga pag-alagad labi sa tanan ang tawo.”
“Daku ang mabulig sa pagtukod sang sini nga organisasyon sa pagporma sang kabataan nga mangin isa ka maayo nga lider.”
Ang Supreme Student Government kag Supreme Pupil Government, guinapasakupan sang mga public school gikan sa una kag ikaduha nga distrito sang probinsya nga guintukod sa una nga kahigayunan.
Nagtambong man sa nasambit nga okasyon sanday Panay Mayor Dante Bermejo, Vice Mayor Gualberto Bernas III, Vice Gov. Felipe Barredo kag Dr. Eveleth Gamboa, Schools Division Superintendent nga nangin inducting officer sa nasambit nga okasyon. (CPPB/Mariella Sibugan)
Lima ka “teen center” sa probinsya sang Capiz ang kabahin sang P25,000.00 nga bulig pinansyal sang gobierno probinsyal sa pagpanguna ni Gov. Victor A. Tanco nga guintugyan sadtong Septyembre 4 para sa dugang nga mga kagamitan.
Guinbaton ang tig P5,000.00 nanday Dr. Jimmy Billones, principal sang Sapian National High School para sa Rendevouz Teen Center; Ms. Elvie Kilayko, coordinator para sa Maayon National High School Teen Center; Mrs. Thelma Tumlos, principal sang Cabug-Cabug National High School para sa “Ka Peer Ko, Kabalikat Ko Training Workshop;” Ms. Concepcion de la Cruz, principal sang Hipona National High School; kag Mr. Nestor de la Cruz, principal sang Capiz National High School.
Ang nasambit nga bulig pinansyal ang gamiton sa mga hilikuton sang teen centers kag ipamakal sang pasilidad para mapasangkad ang serbisyo kag programa sa edukasyon.
Suno kay Gov. Tanco, “ang edukasyon sang kabataan kinahanglan panikasugan bangud sila ang mangin sandigan sang aton komunidad sa palaabuton.” (CPPB/Mariella Sibugan)
Capiz Provincial Press Bureau
Naglab-ot sa P2,399,600.00 ang kantidad sang bulig pinansyal nga guintugyan ni Gov. Victor Tanco para sa kabarangayan sang probinsya sang Capiz nga nagapangayo sang bulig para sa prayoridad nga proyekto sang ila tagsa ka barangay.
ROXAS CITY
Guinkalipay ni Renita A. Bocalid, head teacher sang Anatolia A. Arcenas Memorial School sa brgy. Lonoy ang bulig pinansyal nga P19,600.00 gikan sa gobierno probinsyal sadtong Septyembre 10 para sa pagbakal sang mga instrumento sa musika nga pagagamiton sang mga estudyante sa sini nga eskwelahan.
*****
Daku ang pagpasalamat ni Brgy. Captain Montaño Ibanez sang brgy. Bolo matapos mabaton ang P100,000.00 nga bulig pinansyal nga guintugyan sa iya ni Gov. Victor Tanco sadtong Septyembre 14 para sa pagpatapos sang guinapaubra nila nga Barangay Hall.
PONTEVEDRA
Ang handum nga ma-konkreto ang “hanging bridge” sa brgy. Bantigue ang guinhatagan sabat ni Gov. Victor A. Tanco paagi sa pagtugyan sang P150,000.00 kay Brgy. Captain Eduardo Bibit sadtong Septyembre 14.
*****
Ang pondo nga P50,000 guinhatag sang gobierno probinsyal sa pagpamuno ni Gov. Tanco para sa pagbutang sang “street lights” sa dalanon sang brgy. Binuntucan ang guinbaton ni Brgy. Captain Alfonso Dilla, Jr. sadtong Septyembre 14.
*****
Personal naman nga guinbaton ni Brgy. Captain Jorge Billones sang brgy. San Pedro ang P50,000.00 nga pondo gikan sa gobierno probinsyal sadtong Septyembre 14 para sa pagpaubra sang school stage sang San Pedro Primary School.
*****
Mahatagan na sang katumanan ang ila proyekto sa Street Lights matapos nga guintugyan ni Gov. Victor Tanco kay Brgy. Captain Rodolfo Balsomo sang brgy. Linampongan ang P200,000.00 gikan sa gobierno probinsyal Septyembre 14.
PANITAN
Guinbaton ni Brgy. Kagawad Eduardo Yraula kaupod ang Principal sang Ensenagan Elem. School nga si Edwin Belvis kag PTA President Darnie Doce ang P50,000.00 gikan kay Gov. Victor Tanco sadtong Septyembre 14 para sa pagpa-ubra sang multi-purpose building sang nasambit nga eskwelahan.
*****
Guinkalipay ni Col. Letecio Daban ang P45,000.00 nga bulig pinansyal sang gobierno probinsyal nga guintugyan sa iya ni Gov. Victor A. Tanco sadtong Septyembre 14 para sa pagpaubra sang “Weather-Beaten Sky View Building” sa Camp Belo, brgy. Timpas.
MAAYON
Si Brgy. Captain Joenal Daliva sang brgy. Balighot ang nalipay sa bulig pinansyal sang gobierno probinsyal nga nagabalor sang P100,000.00 nga nabaton niya kay Gov. Tanco sadtong Septyembre 14 para sa konstruksyon sang Barangay Hall (Roofing and Flooring).
*****
Guinkalipay ni Brgy. Captain Relejen Dionson ang P100,000.00 nga bulig pinansyal sang gobierno probinsyal para sa rehabilitasyon sang Barangay Hall sang brgy. Palaguian.
*****
Opisyal nga guinbaton ni Merlita Alicto, teacher in-charge sang Guinbialan Elementary School ang P80,000.00 nga bulig pinansyal sa pagbakal sang lote nga may 10,000 sq.m. para sa “school site” sang nasambit nga eskwelahan.
*****
Malipayon si Edwin Borbon, teacher in-charge sang Jebaca Elem. School matapos nga mabaton ang P100,000.00 nga bulig pinansyal para sa pagpaubra sang school stage sang nasambit nila nrgy. Captain Mario Diaz kaupod si Rodel Dordas sang brgy. Batabat ang P150,000.00 nga pondo gikan sa gobierno probinsyal para sa pagpaubra sang Barangay Hall nga may duha (2) ka panalgan.
SIGMA
Daku ang kalipay ni Brgy. Captain Joemar Aplasca sang brgy. Cogon sang mabaton niya ang P70,000.00 nga bulig pinansyal sang gobierno probinsyal gikan kay Gov. Victor A. Tanco para sa pagpatapos sang guinapaubra nila nga Day Care Center.
TAPAZ
“Katumanan sang proyekto nga guinahandum sang Brgy. Tacayan,” suno kay Brgy. Captain Seldirico Diaz matapos nga nabaton sini ang P50,000.00 nga pondo gikan sa gobierno probinsyal para sa pagpaubra sang ila nga Barangay Hall sadtong Septyembre 8.
DUMARAO
“Ang pag-angkon sang isa ka School Stage isa ka paagi sang kaalwan kag pag-ulikid ni Gov. Tanco.” Ini ang pahayag ni Catherine Ponce, teacher in-charge sang Codingle Elementary School matapos nga nabaton ang P45,000.00 nga bulig pinansyal para sa nasambit nga proyekto sadtong Septyembre 8.
SAPIAN
Guintugyan ni Gov. Victor A. Tanco ang bulig pinansyal nga nagabalor sang P25,000.00 sa mga katapo sang Sapian Manpower Development Cooperative sa ESLA, brgy. Lanot sadtong Sept. 10 nga pagagamiton bilang capital sa guinatuyo nga “livelihood program” sang kooperatiba nga guinabug-osan sang nanuhaytuhay nga propesyonal, mangunguma, mangingisda, negosyante kag mga ordinary nga pumoluyo sining banwa.
Si Atty. Jose Villanueva, Provincial Legal Officer, ang nagatindog nga Legal Adviser sang nasambit nga kooperatiba.
TAPAZ
Guinbaton ni Brgy. Captain Benjie Gicole sang brgy. Caridad ang bulig pinansyal nga nagabalor sang P50,000.00 sadtong Sept. 10 gikan kay Gov. Tanco agud ipaubra sang duha (2) ka unit nga comfort room (male and female) para sa Tapaz National High School.
PILAR
Malipayon si Brgy. Captain Nestor Dolorico sang brgy. Sta. Fe matapos nga iya nabaton ang P100,000.00 sadtong Sept. 10 gikan sa gobierno probinsyal para sa pagpaubra sang perimeter fence sang ila nga Barangay Hall.
SIGMA
Opisyal nga guintugyan ni Gov. Tanco ang isa ka unit sang computer para sa Vicente Andaya, Sr. National High School, Mianay Extension nga guinbaton ni Marycris Ibanez sang nasambit nga eskwelahan sadtong Septyembre 10.
PANITAN
Guinbaton sing malipayon ni Brgy. Captain Baltazar Derramas sang brgy. Agkilo ang bulig pinansyal nga nagabalor sang P100,000.00 gikan sa gobierno probinsyal nga guintugyan sa iya ni Gov. Tanco para sakonstruksyon sang “three (3) units of waiting shed and Barangay Hall perimenter fence.”
*****
Personal nga guinbaton ni Brgy. Captain Freddie dela Rosa sang brgy. Tabuc Norte ang bulig pinansyal gikan kay Gov. Tanco ang P100,000.00 nga kantidad para sa pagpaubra sang “barangay outpost.”
*****
Ang P100,000.00 nga pondo gikan sa gobierno probinsyal para sa pagpaubra sang “axis footbridge” sa Relis Street pakadto sa Panitan Public Cemetery ang guintugyan ni Gov. Tanco kay Brgy. Captain Frederick Dellota sang Pob. Ilaya.Salocon.
*****
Guinbaton naman sing personal ni Brgy. Captain Mario Delfin sang brgy. Conciencia ang P100,000.00 kay Gov. Victor A. Tanco para sa konstruksyonk sang Barangay Hall.
*****
Malipayon si Brgy. Captain Edmundo Dorado sang brgy. Salocon matapos nga mabaton ang P100,000.00 nga pondo gikan sa gobierno probinsyal paagi kay Gov. Victor Tanco.
*****
Guintugyan naman ni Gov. Tanco kay Brgy. Kagawad Dante Deocampo sang brgy. Tabuc Sur ang P100,000.00 nga bulig pinansyal para sa pagpaubra sang “footwalk” sa sitio Cabacul sang nasambit nga barangay.
*****
Malipayon nga guinbaton ni Brgy. Captain Apornio Desalit sang brgy. Tinigban ang kantidad nga P100,000.00 gikan kay Gov. Tanco bilang bulig pinansyal sang gobierno probinsyal para sa “labor and material cost” sang pagpaubra sang brgy. Tinigban Mini-Gym.
*****
May pagpasalamat nga guinbaton ni Brgy. Captain oliver Luis Delfin sang brgy. Pob. Ilawod ang guintugyan sa iya bulig pinansyal nga nagabalor sang P100,000.00 para sa pagpaubra sang “parking space and public toilet” sa nasambit nga barangay.
TAPAZ
Daku ang kalipay ni PTCA Pres. Charito Gabayaran sa nabaton nga bulig pinansyal nga nagabalor sang P50,000.00 gikan kay Gov. Victor Tanco sadtong Sept. 22 para sa pagpaubra sang “steel gate” kag pagpakonkreto sang “flower box” sang San Roque Elem. School-Tapaz East District.
*****
Mahatagan na sang katumanan ang guinahandum sang Abangay Elem. School nga maubrahan ini sang “school stage” matapos nga nabaton ni PTCA Pres. Herminio Katipunan ang P45,000.00 gikan sa gobierno probinsyal sadtong Septyembre 22.
*****
Ang pagpaubra sang Barangay Hall sang brgy. Tabon ang mahatagan na sang katumanan sa guinbaton ni Brgy. Captain Renante Jimenez nga bulig pinansyal nga nagabalor sang P100,000.00 gikan kay Gov. Victor Tanco sadtong Septyembre 22.
JAMINDAN
Guinkalipay ni Brgy. Captain Frisca Luces sang brgy. Baye-Baye ang P20,000.00 nga bulig pinansyal sang gobierno probinsyal nga guintugyan ni Gov. Tanco sadtong Septyembre 22 para sa “fuel” sang “heavy equipment” agud padayon nga mamintenar ang proyekto sa dalanon.
Padayon ang kampanya sang gobierno probinsyal sang Capiz batuk sa pagtapna sang sakit nga “hemorrhagic fever” ukon mas kilala sa “dengue fever” matapos ang pagtuon gikan sa Capiz Epidemiological Surveillance and Response Unit (CESRU) sang Provincial Health Office.
Suno kay Provincial Health Officer II Dr. Jarvis Punsalan, hepe sang PHO, nagtaas ang kaso sang nasambit nga sakit bangud tiempo sang tingulan.
Dugang pa niya, ang pinakamadamu nga positibo sa kaso sang nasambit nga sakit ang nagikan sa dakbanwa sang Roxas nga may 55, Panay nga may 11, Mambusao nga may anum kag Dumalag nga may 4 ka kaso samtang guinasulat ang ini nga balita.
Guinpanugyan ni Dr. Punsalan kaupod ang PHO kag gobierno probinsyal sang Capiz nga kinahanglan nga mangin malimpyo sa kaugalingon, panimalay kag sa palibot para malikawan ang makamamatay nga sakit. (CPPB/Mariella Sibugan)